Zaliczka a zadatek czym się różnią
Zaliczka a zadatek różnią się jedną rzeczą: losem pieniędzy, gdy umowa nie dojdzie do skutku. Zaliczka wraca zawsze, zadatek przepada albo wraca w podwójnej wysokości — zależnie od tego, która strona odstąpiła.
Spis treści
Zaliczka i zadatek obok siebie
Tabela zestawia oba rozwiązania w sytuacjach, w których różnica ma znaczenie.
| Kryterium | Zaliczka | Zadatek |
|---|---|---|
| Podstawa w Kodeksie cywilnym | Brak odrębnego przepisu — zwykła część ceny | art. 394 |
| Umowa dochodzi do skutku | Zalicza się na poczet ceny | Zalicza się na poczet ceny |
| Odstępuje kupujący | Wraca w całości | Przepada na rzecz sprzedającego |
| Odstępuje sprzedający | Wraca w całości | Wraca w podwójnej wysokości |
| Umowa rozwiązana zgodnie | Wraca w całości | Wraca w całości |
| Funkcja | Wpłata na poczet ceny | Zabezpieczenie wykonania umowy |
Sama nazwa użyta w umowie decyduje o skutkach. Wpisanie słowa „zaliczka” tam, gdzie strony chciały zabezpieczenia, pozbawia je ochrony z art. 394.
Trzy scenariusze przy zakupie auta za 30 000 zł
Kupujący wpłaca 3 000 zł przy oglądaniu samochodu. Poniżej trzy zakończenia tej samej sytuacji.
Transakcja dochodzi do skutku
Kupujący dopłaca 27 000 zł i odbiera auto. Wpłacone 3 000 zł zalicza się na poczet ceny.
- → Zaliczka i zadatek działają tu tak samo.
- → Kwotę warto wskazać w umowie sprzedaży.
Kupujący się rozmyśla
Kupujący znajduje inne auto i rezygnuje. Przy zaliczce odzyskuje 3 000 zł, przy zadatku traci całą kwotę.
- → Zadatek chroni sprzedającego przed stratą czasu.
- → Zaliczka nie daje mu żadnej rekompensaty.
Sprzedający sprzedaje komu innemu
Sprzedający przyjmuje lepszą ofertę. Przy zaliczce zwraca 3 000 zł, przy zadatku — 6 000 zł.
- → Podwójna wysokość to sankcja za odstąpienie.
- → To jedyny scenariusz, w którym kupujący zyskuje.
Co wpisać do umowy
Nazwa użyta w dokumencie decyduje o skutkach, dlatego oba wzory są osobne.
Umowa zaliczki
Wzór na kwotę wpłacaną na poczet ceny, która wraca przy odstąpieniu.
Umowa zadatku
Wzór z zabezpieczeniem z art. 394, wraz z klauzulą o podwójnej wysokości.
Umowa kupna-sprzedaży samochodu
Dokument końcowy, w którym rozliczasz wpłaconą wcześniej kwotę.
Terminy, które pojawiają się przy tej samej transakcji
Każde z nich dotyczy innego etapu tej samej umowy.