Zaliczka a zadatek czym się różnią

O skutkach decyduje wtedy wykładnia umowy, a spór trafia do sądu, który bada, czy strony chciały zabezpieczyć transakcję, czy tylko rozłożyć zapłatę. Aby tego uniknąć, nazwij kwotę wprost — „zaliczka” albo „zadatek” — i wpisz, co dzieje się z nią, gdy umowa nie dojdzie do skutku.

Nie. Zaliczka jest częścią ceny, więc gdy umowa nie dochodzi do skutku, wraca do wpłacającego w całości jako świadczenie nienależne — niezależnie od tego, która strona się wycofała. Jeżeli kwota ma pełnić funkcję zabezpieczenia, strony wpisują zadatek, a nie zaliczkę.

Zadatek daje się przy zawarciu umowy, ale strony mogą uzgodnić późniejszy termin wpłaty, na przykład przelewem w ciągu kilku dni. Umowa powinna wtedy wskazywać kwotę, termin i wprost nazywać ją zadatkiem — w przeciwnym razie wpłata po terminie może zostać uznana za zwykłą zaliczkę.

Przepisy nie ustalają górnej granicy. Zadatek rażąco wysoki, zbliżony do całej ceny, bywa jednak kwestionowany w sporach sądowych, dlatego w obrocie prywatnym przyjmuje się kwoty rzędu kilku do kilkunastu procent wartości przedmiotu umowy.

Tak. Przy wykonaniu umowy zadatek zalicza się na poczet ceny tak samo jak zaliczka. Kupujący dopłaca różnicę, a wpłacona wcześniej kwota nie jest dodatkowym kosztem. Różnica między obiema formami ujawnia się dopiero wtedy, gdy transakcja nie dochodzi do skutku.

Tak. Jeżeli niewykonanie umowy wynika z okoliczności, za które żadna ze stron nie odpowiada, albo za które odpowiadają obie, zadatek podlega zwrotowi w pojedynczej wysokości. Sankcja przepadku albo podwójnego zwrotu działa tylko wtedy, gdy za niedojście transakcji do skutku odpowiada jedna strona.